विरगंज, पर्सा
अर्जुन चौधरी
नेपाल-भारत सीमा नजिकको प्रमुख व्यापारिक नाकामा रहेको सिरसिया सुख्खा बन्दरगाहमा एक गम्भीर अनियमितताको घटना सार्वजनिक भएको छ। करिब १८ लाख रुपैयाँ बराबरको विदेशी रक्सी गायब भएको खुलासा भएसँगै, भन्सार कार्यालय र कर्मचारीहरूको भूमिकामाथि गम्भीर प्रश्न उठेको छ।
सर्लाही निवासी व्यवसायी वासुदेव साहले पिके ट्रेडर्स मार्फत अष्ट्रेलियन ब्रान्डको Royal Musksa Moscato नामक विदेशी रक्सीको टेन्डर जितेका थिए। टेन्डरअनुसार उनले जम्मा १०,४०५ लिटर रक्सी किन्नु पर्ने थियो। तर जब उनले सम्पूर्ण भुक्तानी गरेर समान उठाउन भन्सार पुगे, त्यहाँ जम्मा ९,४१८ लिटर मात्र रक्सी रहेको पत्ता लाग्यो। यथार्थमा, करिब ९८७ लिटर रक्सी गायब भएको पाइयो, जसको बजार मूल्य करिब १८ लाख रुपैयाँको हाराहारीमा पर्छ।
कर्मचारीको शंकास्पद व्यवहार
वासुदेव साहले जब यसको कारण खोज्न भन्सार कार्यालयमा सम्पर्क गरे, त्यहाँका कर्मचारीहरूले “जति परिणाम छ, त्यति नै बुझ्नु” भनेर पन्छिने प्रयास गरे। जब साहले प्रष्ट जवाफ मागे, केही कर्मचारीहरू बिना कुनै उत्तर गाडीमा चढेर फरार भएको स्रोत बताउँछ।
घटनाको गम्भीरता हेरी साहले अन्ततः मिडिया तथा अन्य सरोकारवालाको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। उनका अनुसार, यस्तो घटना पहिलोपटक मात्र नभएर सिरसिया सुख्खा बन्दरगाहमा प्रायः दैनिकजसो यस्ता अनियमितता र भ्रष्टाचारका घटना घटिरहेको बताइएको छ।
सरोकारवाला निकायको मौनता
यस प्रकारको लापरवाही वा मिलेमतोमा भएको चोरी सरकारी सम्पत्ति र राजस्व दुबैमा गम्भीर चोट पुर्याउने खालको हो। तर यतिबेला सम्बन्धित निकायहरू — चाहे त्यो भन्सार विभाग होस् वा स्वयम् वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय — कुनै प्रतिक्रिया नदिएको अवस्थामा सार्वजनिक शंका थप बलियो भएको छ।
माग: छानबिन र कडा कारबाही
घटना सार्वजनिक भएपछि स्थानीय व्यापारीहरू र नागरिक समाजले तत्काल छानबिन समिति गठन गरी सत्यतथ्य बाहिर ल्याउन माग गरेका छन्। यदि कर्मचारीहरूको संलग्नता पाइएमा कानुनी कारबाही हुनु अपरिहार्य भएको जनाइएको छ।
यस घटनाले नेपालको भन्सार प्रणालीमा कस्तो ढिलासुस्ती, लापरवाही र सम्भावित भ्रष्टाचार मौलाइरहेको छ भन्ने कुराको संकेत गर्छ।
यस मामिलामा सम्बन्धित मन्त्रालय, भन्सार विभाग, र अनुसन्धान आयोगको तत्काल ध्यान जानु जरुरी छ। अन्यथा, यस्ता घटनाहरू निरन्तर दोहोरिँदै देशको आर्थिक संरचनामा गम्भीर क्षति पुर्याउन सक्छन्।
